Yurt Dışında Yaşayan Mirasçılar İçin Türkiye’de Mirasın Reddi

Genel Bakış

Türkiye’de miras, miras bırakanın ölümüyle birlikte hak ve borçlarıyla mirasçılara kendiliğinden geçer. Bu nedenle yurt dışında yaşayan bir mirasçı, Türkiye’de bulunan mal varlığı veya borçlar bakımından süreci gecikmeden değerlendirmelidir.

Yurt dışında yapılan mirası ret işlemi Türkiye’de otomatik olarak hukuki sonuç doğurmaz ve Türk nüfus, mahkeme, tapu, banka veya icra kayıtlarına kendiliğinden işlenmez.

Türkiye bakımından mirasın reddi sonucunun doğabilmesi için Türk hukukuna uygun şekilde ve yasal süre içinde yetkili Sulh Hukuk Mahkemesine ayrıca başvurulması gerekir.

Mirasın Reddi Nedir?

Mirasın reddi, yasal veya atanmış mirasçının kendisine geçen mirası kabul etmediğini açıklamasıdır. Ret, terekenin tamamına ilişkindir; yalnızca borçların reddedilip mal varlığının kabul edilmesi mümkün değildir.

Ret beyanı kayıtsız ve şartsız olmalıdır. İşlem, klasik anlamda çekişmeli bir dava değildir. Mirasçı, yetkili Sulh Hukuk Mahkemesine sözlü veya yazılı beyanda bulunur ve bu beyan mahkeme tarafından özel kütüğe kaydedilir.

Mirasın Reddi İçin Üç Aylık Yasal Süre

Mirasın reddi için yasal süre prensip olarak üç aydır.

Yasal mirasçılar bakımından süre, miras bırakanın ölümünü öğrendikleri tarihte başlar. Ölüm aynı tarihte öğrenilmişse süre kural olarak ölüm tarihinden itibaren hesaplanır. Mirasçılık sıfatının daha sonra öğrenildiği ispatlanırsa süre bu öğrenme tarihinden başlayabilir.

Atanmış mirasçılar bakımından ise süre, miras bırakanın tasarrufunun kendilerine resmen bildirildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.

Mirasçının yurt dışında yaşaması üç aylık süreyi kendiliğinden durdurmaz veya uzatmaz. Yurt dışında yürütülen bir ret işlemi de Türkiye’deki süreyi otomatik olarak kesmez. Bu nedenle yabancı ülkede ret beyanında bulunulmuş olsa dahi Türkiye’deki süre ayrıca takip edilmelidir.

Önemli sebeplerin varlığı hâlinde hâkim ret süresini uzatabilir veya yeni bir süre tanıyabilir. Ancak bu imkân istisnai niteliktedir ve somut olay hâkimin takdirine bağlıdır.

Hangi Mahkemeye Başvurulur?

Mirasın reddi beyanı, kural olarak miras bırakanın Türkiye’deki son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesine yapılır. Miras bırakanın son yerleşim yerinin yurt dışında olması, Türkiye’de kayıt bulunmaması veya yerleşim yerinin belirsiz olması hâlinde görevli ve yetkili mahkeme somut dosyaya göre ayrıca belirlenmelidir.

Yurt dışında düzenlenen ret belgesi veya mahkeme kararı Türkiye’deki başvuruda delil olarak sunulabilir; ancak bu belgeler Türk mahkemesine ayrıca başvurma gereğini ortadan kaldırmaz.

Mirasçının her durumda Türkiye’ye gelmesi gerekmez. Mirasın reddi konusunda açık ve özel yetki içeren bir vekâletname ile avukat aracılığıyla işlem yapılabilir.

Başvuru İçin Gerekli Belgeler

Somut dosyaya göre değişmekle birlikte aşağıdaki belgeler talep edilebilir:

Yurt dışında düzenlenen vekâletname ve diğer belgeler için apostil, konsolosluk onayı veya yeminli tercüme gerekebilir. Ölümün Türk nüfus kayıtlarına işlenmemiş olması ya da akrabalık bağının kayıtlardan açıkça anlaşılamaması hâlinde ek işlemler de yapılabilir.

Belgeler hazırlanırken üç aylık sürenin işlemeye devam ettiği unutulmamalıdır.

• Ölüm belgesi
• Mirasçının kimlik veya pasaport örneği
• Nüfus ve aile kayıtları
• Varsa mirasçılık belgesi
• Mirasın reddi için özel yetki içeren vekâletname
• Yurt dışında yapılan ret işlemine ilişkin karar veya belge
• Apostilli ya da usulüne uygun şekilde onaylanmış belge örnekleri
• Yeminli Türkçe tercümeler
• Ölümün veya mirasçılık sıfatının öğrenildiği tarihi gösteren belgeler

Mirasın Reddinin Diğer Mirasçılar ve Çocuklar Üzerindeki Sonuçları

Mirası reddeden yasal mirasçı, miras bırakanın ölüm tarihinde hayatta değilmiş gibi değerlendirilir ve payı diğer hak sahiplerine geçebilir. Bu nedenle mirasçının çocukları veya diğer altsoyu yeni mirasçı hâline gelebilir; anne veya babanın ret beyanı çocuklar adına otomatik sonuç doğurmaz.

Çocukların küçük olması hâlinde yasal temsil, menfaat çatışması, kayyım atanması, mahkeme izni ve çocuk adına ayrıca ret beyanı gerekip gerekmediği incelenmelidir. Ret kararından önce payın kime geçeceği ve yeni mirasçı bakımından sürenin nasıl işleyeceği değerlendirilmelidir.

En yakın yasal mirasçıların tamamının mirası reddetmesi hâlinde tereke, iflas hükümlerine göre tasfiye edilir.

Profesyonel Hukuki Danışmanlık Ne Sağlar?

Yurt dışında yapılmış bir ret işleminin incelenmesi ile Türkiye’de ayrıca yapılacak başvurunun hazırlanması birlikte planlanmalıdır. Dedeoğlu Partner, özellikle aşağıdaki konularda hukuki danışmanlık sunar:

Mirasın reddi süreye bağlı bir işlem olduğundan, ölüm veya mirasçılık sıfatı öğrenilir öğrenilmez dosyanın hukuki açıdan incelenmesi önemlidir.

• Üç aylık sürenin başlangıç ve bitiş tarihinin değerlendirilmesi
• Yurt dışında düzenlenen ret belgesi ve diğer evrakın incelenmesi
• Özel yetkili vekâletnamenin hazırlanması
• Apostil, onay ve tercüme işlemlerinin koordine edilmesi
• Yetkili Sulh Hukuk Mahkemesine başvurunun yapılması
• Ret sonucunun çocuklar ve diğer mirasçılar bakımından değerlendirilmesi

Bilgilendirme Notu

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık niteliğinde değildir. Mirasın reddine ilişkin süre, görevli ve yetkili mahkeme ile gerekli belgeler somut olayın özelliklerine göre değişebilir. Hak kaybı yaşanmaması için dosyaya özgü hukuki değerlendirme yapılmalıdır.